ಸರಸ್ವತಿ ನಮಸ್ತುಭ್ಯಂ ವರದೇ ಕಾಮ-ರೂಪಿಣಿ |
ವಿದ್ಯಾ[ಅ-ಆ]ರಂಭಂ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಸಿದ್ಧಿರ್-ಭವತು ಮೇ ಸದಾ ||
ಅರ್ಥ:
1: ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು,
2: ಓ ದೇವಿಯೇ, ನಾನು ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಾಗ, ಸರಿಯಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ನನಗೆ ಕರುಣಿಸು.
ಇದು ನಾವು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಕೇಳುತ್ತಾ ಬೆಳೆದ ಸ್ತೋತ್ರ! ನನಗೆ ನವರಾತ್ರಿಯ ಆಚರಣೆಗಳೂ ಅಷ್ಟೇ ವಿಶೇಷ. ಅಪಾರವಾದ ಸಂತೋಷ, ಆನಂದ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷವಾದ ಅನುಭವ.
ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಮಹತ್ವವೆಂದರೆ ಕೆಟ್ಟದ್ದರ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆಯದರ ವಿಜಯ. ಮತ್ತು ಇದು ಶಕ್ತಿ ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾದ ಮಾತೆ ದುರ್ಗೆಯ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆ!
ಶಾರದೀಯ ನವರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ
ಈ ಶಾರದೀಯ ನವರಾತ್ರಿಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯ, ಅಕ್ಟೋಬರ್- ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಋತುವು ಕ್ರಮೇಣ ಮಳೆಗಾಲದಿಂದ ಶರತ್ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಚಳಿಗಾಲಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಧಿಕಾಲವಾಗಿದ್ದು, ನಮ್ಮ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೂ ಋತುಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧವು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಹಗಲುಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳು ದೀರ್ಘವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ, ಮಂತ್ರೋಚ್ಛಾರಣೆ, ಭಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ವ್ಯಾಯಾಮದ ಮೂಲಕ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸದೃಢವಾಗಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಂತರ ಅಥವಾ ನಿಯಮಿತ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿಯು ಆರೋಗ್ಯ, ಋತುಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ, ಪರಿಸರ ಚಕ್ರಗಳೊಂದಿಗೂ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ!
ನವದುರ್ಗೆಯ ಅವತಾರಗಳು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ
ನಾವು ದುರ್ಗೆಯ ಒಂಬತ್ತು ಅವತಾರಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದರಿಂದ ಇದು ನನಗೆ ಬಹಳ ವಿಶೇಷವೆನಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಕೃತಿಯ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ, ಶಕ್ತಿಯ, ತಾಯಿಯ ಮಹಿಮೆಯ, ಮಹಿಳೆಯ ಸಂಭ್ರಮದ, ಆಕೆಯ ಆಕರ್ಷಣೆಯ, ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಆಚರಣೆಯೂ ಆಗಿದೆ!
9 ಅವತಾರಗಳು:
1. ಶೈಲಪುತ್ರಿ – ಪ್ರಕೃತಿಯ ದೇವಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರ ಸೂಚಕ.
2. ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ – ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದೃಢಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರ ಸೂಚಕ.
3. ಚಂದ್ರಘಂಟಾ – ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವುದರ ಸೂಚಕ.
ಆಕೆಯು ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಾಂತತೆಯ ಪ್ರತೀಕವೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ.
4.ಖೂಷ್ಮಾಂಡಾ – ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರ ಸೂಚಕ.
5. ಸ್ಕಂದಮಾತಾ – ಜ್ಞಾನ ವಿವೇಕವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
6. ಕಾತ್ಯಾಯನಿ – ಶಕ್ತಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
7. ಕಾಲರಾತ್ರಿ – ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನೂ ನಿವಾರಿಸುವುದರ ಸೂಚಕ.
ಆಕೆಯು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕರಾಳ ಮುಖದೊಂದಿಗೂ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
8. ಮಹಾಗೌರಿ – ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು, ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ದುಃಖಗಳು ಇರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಸೂಚಕ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಜೀವನವು ನೀರಸವಾಗುತ್ತದೆ!
9. ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿ – ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವಳಾಗಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ದೈವಿಕತೆಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವವಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ.
ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಣ್ಣ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಮೆಚ್ಚಿ!
Art-Painting-Knowledge
ಇದು ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಯನ್ನೂ, ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಣ್ಣ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಸಂಭ್ರಮಿಸುವ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚುವ ಹಬ್ಬ; ಬಣ್ಣಗಳು, ಕಲೆಗಳು, ಸಂಗೀತ, ಜ್ಞಾನ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಜಾನಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಏನೇನೋ?!! ಇದೇ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ. ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಮೆಚ್ಚುವುದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಕೃತಜ್ಞರಾಗಿರುವುದು ಹೇಗೆಂಬುದು ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಅವರು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿದರು. ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ದಿನಚರಿ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಇತರ ಹವ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು! ಬಿಳಿ, ಕೆಂಪು, ರಾಯಲ್ ನೀಲಿ, ಹಳದಿ, ಹಸಿರು, ಕಿತ್ತಳೆ, ಬೂದು, ಗುಲಾಬಿ ಮತ್ತು ನವಿಲು ಹಸಿರು ನವರಾತ್ರಿಯ 9 ಬಣ್ಣಗಳಾಗಿವೆ, ಇವು ಮತ್ತೆ ಪರಿಶುದ್ಧತೆ & ಮುಗ್ಧತೆ, ಉತ್ಸಾಹ & ಪ್ರೀತಿ, ಶಾಂತತೆ, ಸಂತೋಷ, ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಭಾವನೆಗಳು, ಉಷ್ಣತೆ, ಅನನ್ಯತೆ, ಪ್ರೀತಿ & ವಾತ್ಸಲ್ಯ, ಸಾಮರಸ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ!
ಮಾತೇ ಶಾರದೆ
ನಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿವೇಕವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಮಾತೆ ಶಾರದೆಯವರಿಗೆ ಅಪಾರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ಅಥವಾ ಶಾರದಾ ಪೂಜೆಯು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲರೂ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಶಾರದೆಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು ಜ್ಞಾನದ ಸಾಗರದತ್ತ ತಮ್ಮ ಪಯಣದ ಆರಂಭದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ‘ಅಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಸ’ವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಬಹಳ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು ಮತ್ತು ಭಜನೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು.
ಪಿಲಿ ವೇಷ
ಪಿಲಿ ವೇಷ, (ತುಳು: ಪಿಲಿ ಏಸ) “ಹುಲಿಯ ವೇಷ” ಎಂಬುದು ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮತ್ತು ಇತರ ಬಗೆಯ ವೇಷಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ನವರಾತ್ರಿ/ಮಾರ್ನೆಮಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಮೂಲಕ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಜಾನಪದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಿಲಿ ವೇಷವು ಹುಲಿಯನ್ನು ತನ್ನ ನೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗುರು ವಂದನೆ ಮತ್ತು ಆಯುಧ ಪೂಜೆ
Worship Nature
Dasara Ambari – Knowledge – Colors – Painting – Arts!
ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ‘ಗುರು ವಂದನೆ’ಯ ಮೂಲಕ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮಹತ್ವವನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲೆ, ಯಾವುದೇ ವಾಹನ, ಆಭರಣಗಳು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಪಕರಣ, ಅದು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಉಪಕರಣವಾಗಿರಲಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಆಯುಧ ಪೂಜೆ, ದುರ್ಗಾಷ್ಟಮಿ ಅಥವಾ ಮಹಾನವಮಿ ಅಥವಾ ಸರಸ್ವತಿ ಪೂಜೆ, ವಿಜಯ ದಶಮಿ, ದಸರಾ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾ ದಶಮಿ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು; ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವೇ ಇವೆಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ!
ಗೊಂಬೆ ಹಬ್ಬ
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ‘ಗೊಂಬೆ ಹಬ್ಬ’, ಗೋಲು ಅಥವಾ ಬೊಂಬೆ ಹಬ್ಬದೊಂದಿಗೆ ದಸರಾ ಆಚರಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಮಹಿಷಾಸುರ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನ ವಿರುದ್ಧ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಶಕ್ತಿಹೀನರಾದಾಗ, ಅವರು ಪ್ರತಿಮೆಗಳಂತೆ ನಿಂತರು. ಆ ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಜನರು ಗೊಂಬೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಆನಂದಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದೆ ಆದರೆ ಈ ವರ್ಷ ಅದನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ!. ಇದು ಕರಕುಶಲ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಒಂದು ರೂಪವೂ ಆಗಿದೆ. ಪಟ್ಟದ ಗೊಂಬೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಕೆಲವರು ಆಟಿಕೆಗಳು, ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಈ ಹಬ್ಬವು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಣ್ಣ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಮೆಚ್ಚುವುದು ಮತ್ತು ಗೌರವಿಸುವುದು ಯಾವಾಗಲೂ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಒಳ್ಳೆಯದು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೆಟ್ಟದ್ದರ ಮೇಲೆ ಜಯ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಇದು ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯವರಾಗಿರಿ. ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಹಾಗೂ ಅವರಿತ್ತ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಪೋಷಕರಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞರಾಗಿರಿ.
- ನೆನಪಿನ ಬುತ್ತಿ -II – ನಮ್ಮನೆ ಬಾಲ್ಯದ ಸವಿನೆನಪುಗಳು – ಭಾಗ – 6 – ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಂಭ್ರಮ
- Happiness and Courage – Stories of Navaratri – Love, Peace, Determination